Српското министерство за одбрана објави дека, во согласност со упатствата на претседателот на државата, кој е и врховен командант на српската армија, извозот на оружје и воена опрема произведени во Република Србија се суспендира откако Москва во понеделник го обвини Белград за индиректна продажба на артилериска муниција на Украина.
Соопштението од Министерството за одбрана следеше во понеделник вечерта откако Руската служба за надворешно разузнавање (СВР) објави дека две српски компании продале ракети за повеќекратни ракетни лансери и минофрлачки гранати или компоненти за нив, кои биле извезени во Украина преку две компании во Чешка и Бугарија. Ова е второ такво обвинување од СВР по првото, објавено на 29 мај.
Руски обвинувања и српски одговор
„Муницијата произведена во одбранбените претпријатија во Србија, првенствено за тешки системи со долг дострел, се испраќа до земјите од НАТО во интерес на Украина во форма на комплетни комплети делови за склопување“, се вели во соопштението на СВР.
„Српските производители се свесни за вистинските потрошувачи на нивните производи и дека нивните ракети и гранати ќе ги убијат руските војници и жителите на руските населби“, објавија руските и српските медиуми, повикувајќи се на соопштение на СВР.
Вучиќ во понеделник, по состанокот со военото раководство, изјави дека земјата ја прекинала целата продажба на оружје, без да ја поврзе одлуката со соопштението на руското разузнавање, второ во изминатиот месец во кое директно се обвинува Белград дека неговата воена индустрија е „свесна за вистинските потрошувачи“ на своите производи.
Официјално прекинување на извозот
Министерството за одбрана официјално го објави прекинот на извозот во понеделник вечерта.
„Во иднина, извозот на оружје и воена опрема произведена во фабриките на одбранбената индустрија, покрај согласноста на другите надлежни министерства и агенции, ќе бара и согласност од Советот за национална безбедност“, се вели во краткото соопштение на министерството, повикувајќи се на членовите од важечкиот Закон за извоз и увоз на оружје и воена опрема.
Според претходната изјава на Вучиќ, која ја објавија руските медиуми во понеделник, Србија „не продава оружје и алати, туку муниција“, и дека вработените во воената индустрија добиваат плати од нив.
„Мора да имате оружје и алатки за да пукате во нешто. Ние продаваме муниција. 24.000 од нив живеат директно во нашата земја, значи околу 150.000 луѓе со своите семејства. Нема да оставам 150.000 луѓе без леб“, рече Вучиќ по состанокот со военото раководство и нагласи дека во иднина целата произведена муниција ќе оди во српската армија и нејзините резерви.
Реакцијата на Русија
Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, во понеделник изјави дека Москва очекува малку појасни одговори од Белград за извозот на муниција што завршува во Украина.
„Српските власти мора да ја кажат вистината за испораките на оружје во Украина“, рече Захарова.
„Слушам толку многу контрадикторни работи за ова од официјални српски претставници што сакам малку јасност: дали се случило или не“, напиша таа на социјалната мрежа Телеграм.
„Сега слушнавме дека „тоа е невозможно“. Но, заради чистотата на жанрот, потребно е да се каже вистината за тоа колку се веродостојни овие информации“, ја цитираа руските медиуми Захарова.
Политиката на рамнотежа на Србија
Србија се обидува да одржи рамнотежа во надворешната политика помеѓу својата намера да се приклучи на Европската Унија и блиските врски со Русија, од која нејзината енергетска безбедност во голема мера зависи поради снабдувањето со гас.
Официјален Белград ја осуди руската инвазија на Украина и го признава територијалниот интегритет на Украина, вклучувајќи ги и териториите што ги држи Русија, но досега одбива да се придружи на западните санкции против Москва.
