Доколку војната на Блискиот Исток продолжи, многу светски економии би можеле да пропаднат, а сите извозници на енергија во регионот погоден од војна би можеле да бидат принудени целосно да го запрат производството во следните неколку недели, што би можело да ја зголеми цената на барел нафта на вртоглави 150 долари во истиот период.
Овие темни претчувства ги изрази во интервју за „Фајненшл тајмс“ утрово катарскиот министер за енергетика, Саад ал-Каби, кој не е премногу оптимист дури и ако војната заврши брзо: во таков сценарио, тој очекува дека на неговата земја ќе ѝ требаат „недели, ако не и месеци“ за да се врати во нормалниот ритам на испораки откако иранските дронови го погодија најголемиот погон за производство на течен гас во земјата.Катар е втор најголем производител на течен природен гас во светот, а по иранскиот напад врз постројките во Рас Лафан, беше принуден да се повика на „виша сила“ како причина за прекин на испораките.
Азијците ќе купат сè пред ЕвропејцитеИако таа земја извезува само мал дел од својот гас во Европа, катарскиот министер тврди дека токму Стариот континент ќе биде силно погоден од војната со Иран, со оглед на тоа што азиските клиенти, во време кога сите други производители од Заливот не можат да ги исполнат своите договорни обврски, се поподготвени од Европејците да посегнат подлабоко во своите џебови за да купат сè што е на пазарот.
„Кој сè уште не се повикал на ‘виша сила’, ќе го стори тоа во следните неколку дена ако оваа војна продолжи. Сите извозници од Заливот едноставно ќе бидат принудени“, изјави ал-Каби за ФТ. „Ако не го сторат тоа, во одреден момент ќе мора да платат казни на своите клиенти, па тоа ќе биде нивен избор“, додаде тој.
Коментарите на катарскиот министер ја одразуваат растечката загриженост во Заливот поради економските последици од американско-израелската војна против Иран, која веќе предизвика хаос во регионот богат со нафта.
„Ова ќе ги скрши светските економии“, тврди ал-Каби. „Ако оваа војна не заврши во следните неколку недели, последиците ќе бидат видливи во стапките на БДП низ целиот свет. Цените на енергијата ќе растат насекаде, ќе има недостиг на некои места и ќе има верижна реакција во низа фабрики кои едноставно нема да можат да ја задоволат побарувачката“, додаде тој.
Иако во моментов нема штета на офшор платформите на Катар, штетата на копнените објекти сè уште се утврдува. „Сè уште не го знаеме вкупниот обем на штетата, па затоа не е јасно колку време ќе биде потребно за поправки“, рече тој и предупреди дека проектот за проширување на големиот производствен капацитет на Северното поле во Катар, кој требаше да биде пуштен во употреба следната година, дефинитивно ќе биде одложен. „Ако конфликтот заврши за една недела, тогаш ефектот врз него може да биде минимален, но ако сè трае еден или два месеци, тогаш сè се менува“, рече тој.
Тој проценува дека цената на барел сурова нафта би можела да скокне на 150 долари во следните две до три недели ако танкерите и другите бродови останат блокирани цело време надвор од Ормускиот теснец, клучен поморски пат низ кој поминува една петтина од светската нафта и гас секој ден, под услов да нема војна.
Тој исто така предвидува дека цената на гасот би можела да скокне на 117 долари за мегават час, што е речиси четири пати повисоко од цената пред војната.
Тој исто така вели дека последиците нема да се почувствуваат само на енергетскиот пазар, бидејќи и сериозни количини минерални ѓубрива се транспортираат преку Ормускиот теснец.
Трамп нуди заштита на бродовите, но тоа не е доволно
Сообраќајот низ Ормускиот теснец е речиси прекинат од почетокот на конфликтот, а досега најмалку десет бродови се погодени во размената на оган од завојуваните страни. Во меѓувреме, трошоците за осигурување на бродовите експлодираа.
Американскиот претседател Доналд Трамп и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху уште од почетокот на војната тврдат дека таа може да трае со недели, бидејќи проценуваат дека ќе биде потребно за да ги постигнат своите цели, вклучително и соборувањето на исламскиот режим во Техеран.
Иако Трамп вети вооружена придружба за бродовите за нафта и гас што пловат низ Хормуз, катарскиот министер тврди дека тоа сепак би било премногу опасно со оглед на тоа што теснецот е широк само малку помалку од 40 километри во најтесната точка и сè во него е во дострел на иранските ракети.
Иако Катар, каде што Американците ја имаат својата најголема воена база на целиот Блиски Исток, традиционално негува добри односи со Исламската Република, Техеран меѓу првите ја нападна Доха. Ал-Кааби, кој е и директор на државната енергетска компанија „Катар енерџи“, вели дека компанијата немала друг избор и морала да прогласи „виша сила“ по иранскиот напад врз нејзиниот најголем производствен погон.
„Армијата нè информираше дека нашите офшор платформи се исто така во непосредна опасност, па затоа, доколку е можно во оваа ситуација, го прекинавме производството таму на безбеден начин и ги евакуиравме сите наши луѓе во рок од 24 часа“, објасни министерот и додаде дека очекува продолжување на производството дури по завршувањето на непријателствата бидејќи не доаѓа предвид да ги изложи своите работници на смрт.
Флотата на танкери расфрлана низ целиот свет
Кога ќе дојде моментот за продолжување на производството, освен фактот дека самото тоа бара огромни напори, покрај сè, може да се очекуваат огромни логистички проблеми.
„Нашите бродови сега се расфрлани низ целиот свет“, рече тој, истакнувајќи дека Катар во моментов има на располагање само шест или седум од својата флота од 128 танкери. „Со секој брод, имате еден или два дена за работа додека го товарите со суровини, а одеднаш е можно да полните шест или седум“, објасни тој.
Тој ги отфрли критиките дека со прогласувањето на „виша сила“ го нарушува претходниот углед на Катар како најбезбеден снабдувач на течен природен гас. „Ајде да видиме кој би се осмелил да дојде во Доха и да се жали дека сме несигурни додека бомбите паѓаат врз нас“, рече тој и заклучи дека дури и да сака да ги пронајде количините гас што во моментов не ги испорачува поради „виша сила“, нема да може затоа што едноставно нема толку многу гас на пазарот во моментов.
