Деменцијата не е природен дел од стареењето, па и покрај тоа, најверојатно ќе ја развиете како што стареете. Да, поплаките за губење на меморијата се вообичаени во процесот наречен стареење, но деменцијата е нешто поинаку. Тоа е сериозна состојба која доведува до опаѓање на голем број ментални функции, ја нарушува способноста за размислување и зборување.
Иако не постои дефинитивен начин за спречување на сите видови деменција, постојат силни докази дека здравиот начин на живот може да помогне да се намали ризикот од развој на невродегенеративни болести како што старееме.
Студијата на 2.500 учесници во Чикаго покажа дека ризикот од деменција може да се намали за околу една третина со следење на одредени правила и правење одредени промени во животниот стил. Кои се овие правила:
Вежби за тело и за ум
Недостиго на редовна физичка активност може да го зголеми ризикот од кардиоваскуларни болести, прекумерна тежина, дебелина и дијабетес тип 2, сите состојби кои се поврзани со поголем ризик од развој на деменција.
Добра идеја е да правите барем 150 минути некоја аеробна активност секоја недела, како што се брзо одење, возење велосипед, танцување или качување по скали. Можете исто така да се обложувате на други активности како градинарство и јога. Вежбањето може да ви помогне да изгубите тежина, исто така. Истражувањата покажуваат дека ако сте со прекумерна тежина или дебели, дури и губењето на 5% до 10% од вишокот тежина може да помогне да се намали ризикот од деменција.
Постарите луѓе кои не вежбаат имаат поголема веројатност да развијат проблеми со меморијата или со размислувањето (познати како когнитивни способности). Важно им е да поминуваат што помалку време седејќи и редовно да се движат. На пример, зборување на телефон додека стоите, редовно ги прекинувате нивните активности, дури и само за да одат до соседната соба.
Без разлика на вашата возраст, добро е да ги вежбате не само телото, туку и мозокот. Стимулирајте ги вашите когнитивни функции со различни нови и предизвикувачки активности – научете нови јазици, танцувајте, научете различни нови вештини. Дајте му на вашиот мозок различни предизвици. Читањето, играњето карти, решавањето крстозбори и правењето загатки се многу погодни за постари луѓе кои имаат ограничена подвижност.
Намалување на „лошите навики“
Конзумирањето прекумерни количини алкохол го зголемува ризикот од мозочен удар, срцеви заболувања и некои видови рак, како и оштетување на нервниот систем, вклучувајќи го и мозокот. Пушењето, од друга страна, предизвикува стеснување на артериите, што може да го зголеми крвниот притисок и да го зголеми ризикот од срцеви заболувања. Експертите се согласуваат дека она што не е добро за вашето срце, не е добро за вашиот мозок. Препораката е да се придржувате до умерено консумирање алкохол и да се обидете да се откажете од пушењето.
Префрлање на здрава исхрана
Исхраната богата со заситени масти, сол, шеќер и малку влакна може да го зголеми ризикот од висок крвен притисок, висок холестерол, прекумерна тежина, дебелина и дијабетес тип 2. Ограничете ја потрошувачката на пакувана и пржена храна, како и внесот на масни црвено месо.
Надминување на депресијата и управување со стресот
Односот помеѓу деменција и депресија е комплексен. Се чини дека нелекуваната депресија го зголемува ризикот од развој на деменција. Спротивно на тоа, депресијата може да биде дел од вообичаените симптоми на самата деменција. Без оглед на причината, лошото расположение, анксиозноста и депресијата можат да влијаат на вашата способност да бидете социјално активни и да учествувате во ментално стимулирачки активности. Добро е да контактирате со специјалист кој ќе ви помогне да се справите со овие состојби.
Хроничниот стрес го оштетува и мозокот, уништувајќи ги мозочните клетки што го отежнува формирањето на нови спомени и враќањето на старите. Обидете се да управувате со стресот преку подобра рамнотежа помеѓу работата и одморот, медитација и адекватен сон.
И последно, но не и најмалку важно – внимавајте на вашето здравје, правете превентивни прегледи и не заборавајте да го следите крвниот притисок. На овој начин можете да спречите појава на кардиоваскуларни заболувања, хипертензија и дијабетес тип 2, кои сами по себе се ризик фактори за појава на двата најчести типа на деменција – Алцхајмерова болест и васкуларна деменција.
