Од почетокот на годинава во Македонија се регистрирани 93 инциденти меѓу ученици во 64 училишта, што во просек значи нов случај на насилство приближно на секои 48 часа.
Податоците на Министерството за внатрешни работи покажуваат загрижувачки раст на насилството меѓу учениците, но и значително зголемување на случаите на семејно насилство. Надлежните институции предупредуваат дека двата тренда не можат да се набљудуваат целосно одделно, бидејќи децата што се изложени на агресија во домот често ги пренесуваат усвоените модели на однесување во училиштето.
Министерот за внатрешни работи Панче Тошковски изјави дека во истиот период во кој расте семејното насилство, се зголемува и бројот на инциденти меѓу учениците.
Тој нагласи дека не може да се тврди дека секој поединечен случај на врсничко насилство е директно поврзан со состојбите во семејството, но дека изложеноста на насилство во домот е еден од најсилните ризик-фактори за подоцнежна агресија кај децата.
Од 1 јануари до 28 мај годинава биле регистрирани 768 кривични дела поврзани со семејно насилство. Тоа претставува раст од 67 проценти во споредба со истиот период минатата година, кога биле евидентирани 460 случаи.
Само во првите две недели од јуни биле регистрирани уште 89 кривични дела поврзани со семејно насилство.
Особено загрижува и податокот дека насилството врз деца е повеќе од двојно зголемено. Во истиот период се евидентирани и шест случаи на силување дете помладо од 15 години, наспроти еден таков случај минатата година.
Алармантните бројки беа презентирани при промоцијата на проектот „Прекинување на циклусот на насилство – системска превенција на семејно и врсничко насилство преку образовниот систем“.
Министерката за образование и наука Весна Јаневска оцени дека децата најчесто не стануваат агресивни во училиштето, туку со веќе усвоени модели на однесување доаѓаат од семејната средина.
Според неа, потребно е да се воспостави одржлив механизам преку кој училиштата, институциите и семејствата ќе можат навреме да препознаат семејно насилство, занемарување и промени во однесувањето на децата.
Од следната недела треба да почнат обуки за училишните психолози, педагози и социјални работници во основното образование. Целта е стручните служби полесно да ги препознаваат децата што се жртви на насилство и да реагираат пред нивната траума да прерасне во агресивно однесување.
Паралелно ќе се организираат разговори и работилници со наставниците, родителите и учениците. Врз основа на добиените искуства и препораки треба да биде изработен единствен протокол за постапување при сомнеж за насилство.
МВР од следната учебна година планира да воведе контакт-офицери во училиштата и во нивната околина. Тие ќе одржуваат редовни средби со ученичките совети и ќе организираат едукативни активности за врсничко и онлајн насилство.
Предвидени се и работилници за сајбер-булинг, безбедно користење на интернетот и препознавање на ризиците во дигиталниот простор.
Министерот за социјална политика, демографија и млади Фатмир Лимани оцени дека врсничкото насилство не е изолиран проблем, туку може да биде последица на нарушени семејни односи, недостиг од емоционална поддршка и негативни влијанија од интернетот и социјалните мрежи.
Од Комората на психолози предупредуваат дека агресивното дете често е дете кое научило дека насилството е единствениот начин да ја покаже својата болка или да добие внимание.
Психолозите нагласуваат дека казнувањето на насилното однесување е неопходно, но не е доволно доколку институциите не ја препознаат причината што го предизвикала.
Надлежните институции оценуваат дека долгорочното решение мора да се темели врз рана превенција, подобра соработка меѓу училиштата и семејствата и систем што ќе реагира пред насилството да ескалира.
Бројката од 93 инциденти во 64 училишта покажува дека врсничкото насилство повеќе не може да се третира како изолиран проблем на неколку ученици или училишта.
Станува збор за општествен проблем што бара постојано присуство на стручните служби, одговорност од родителите, подготвеност на наставниците и навремено постапување од полицијата и социјалните служби.
