Поранешната шефица на згаснатото Специјално јавно обвинителство, Катица Јанева, тивко го напушти „Идризово“ на почетокот на неделата. Жената која беше лице на борбата против висока корупција, а потоа стана главна обвинета во „Рекет“, доби условен отпуст и остатокот од седумгодишната затворска казна ќе го доиздржува на слобода – со строги обврски пред Основниот кривичен суд во Скопје.
Директорот на КПУ „Идризово“, Зоран Јовановски, потврди дека Јанева е пуштена на условен отпуст и дека до истекот на казната, која трае до 2027 година, ќе мора редовно да се јавува во судот и да ги исполнува сите пропишани услови. Ако прекрши некоја од обврските или стори ново кривично дело, казната може да продолжи зад решетки. Во пресметката на затворската мерка влегува и времето што го помина во притвор – над една година пред правосилноста на пресудата.
Јанева во 2021 година доби правосилна казна од седум години затвор во случајот „Рекет“, заедно со Бојан Јовановски – Боки 13. Пресудата беше симболичен крај на приказната за СЈО: обвинителството создадено да ја расчисти „бомбашката“ ера на политички криминал заврши со обвинителка осудена за злоупотреба на функцијата и примање корист. Во јавноста остана запаметена и конструкцијата за „каучот како мито“ и неколкуте илјади евра што обвинителството ги опиша како незаконска корист, а кои дел медиуми и денес ги споменуваат како „никогаш целосно докажани“, потсетувајќи дека дел од јавноста и понатаму ја доживува пресудата како политички обележана.
Ова не е прва контроверзна епизода во издржувањето на казната. Во јули 2024 година Управата за извршување санкции соопшти дека Јанева го загубила правото на работен ангажман надвор од затвор, откако беше утврдено дека не ги почитувала условите додека работела во адвокатската канцеларија на нејзиниот син. Паралелно, тогашни медиумски извештаи објавија дека поради нерегуларности во условниот отпуст таа била вратена во „Идризово“ – што дополнително ја засили перцепцијата дека секој нејзин чекор надвор од затворските ѕидови е под лупа.
Сега, условниот отпуст доаѓа во момент кога јавноста е веќе длабоко цинична кон исходите на големите корупциски случаи. Претходно, и ексминистерката за внатрешни дела Гордана Јанкуловска доби условен отпуст и предвреме излезе од истото женско одделение во „Идризово“, каде ја издржуваше казната за набавката на луксузниот мерцедес за Никола Груевски. За критичарите, ваквите случаи се доказ дека „големите риби“ ретко ја одслужуваат казната до крај зад решетки; за бранителите на системот, тоа е само примена на законските механизми за условен отпуст кои важат за сите осудени лица.
Со заминувањето на Катица Јанева од „Идризово“, симболиката е двојна: жената која во еден момент ја претставуваше надежта за расчистување со висока корупција, а потоа стана синоним за падот на истата таа надеж, сега повторно е на слобода – барем условна. Дали нејзиниот случај ќе остане запаметен како пресвртница во борбата против корупцијата или како предупредување за тоа како изгледа кога и правдата станува дел од политичка пресметка, останува тема што ќе ја отвора секое ново потсетување дека Катица Јанева повеќе не е зад решетки.
