Во пресрет на летната туристичка сезона, кога хрватскиот угостителски и туристички сектор интензивно се отвора за сезонски работници, меѓу кои и голем број од Македонија, Хрватска воведува значајни законски промени кои ќе влијаат на начинот на вработување и условите за работа на странските сезонски работници.
Од април 2025 година, сите агенции што посредуваат во доведувањето странски работници, особено од регионот, ќе мора да се придржуваат до нови построги законски правила согласно новиот Закон за странци. Овој закон има за цел да го регулира секторот за привремено вработување и да ги зајакне правата на работниците од странство.
Адвокатите од хрватската канцеларија „Стојковиќ“ појаснуваат дека со новите прописи се укинува принципот „доведете ги, сместете ги и видете што ќе се случи“. Работната дозвола ќе се издава само за конкретен работодавач, а секоја промена на работното место ќе бара нов административен процес. Ова значи дека сезонските работници нема да можат повеќе да се префрлаат од една компанија во друга преку иста агенција.
Една од клучните новини е воведувањето споделена одговорност меѓу агенциите и компаниите кои ангажираат странски работници. Во случај на нерегуларности – како неисплата на плати, неприфатливи услови за сместување или прекршување на работното време – и агенциите и компаниите ќе одговараат еднакво. Казните ќе бидат финансиски, а во потешки случаи ќе следува и забрана за понатамошно ангажирање странски работници.
Дополнително, законот ја нагласува еднаквоста на правата на странските работници. Без оглед на тоа што се привремено вработени преку агенции, тие мора да ги имаат истите права како и вработените на неопределено време во домашните компании – исти плати, услови за работа и домување, како и право на одмор и слободни денови. Привремениот договор повеќе нема да биде оправдување за послаб третман.
Новите правила бараат агенциите да одржуваат прецизна и ажурирана евиденција за своите работници и да ги пријавуваат до надлежните институции, при што непријавените работници ќе се сметаат за сериозно кршење на законот. Несовесните агенции ќе се соочат со строги казни, па дури и со забрана за работа во Хрватска.
Компаниите кои користат услуги од агенции ќе мора да бидат наведени во работните дозволи и да гарантираат дека ангажираните странски работници извршуваат само задачи за кои имаат дозвола. Исто така, тие ќе треба да соработуваат со агенциите при контрола на условите за работа и домување, со што ќе бидат директно одговорни за исполнувањето на законските обврски.
Како дополнителна мерка, од април 2025 година во Хрватска ќе биде воведен задолжителен тест на пазарот на трудот како прв чекор во процесот на вработување странски работници, со цел приоритетно да се овозможи вработување на домашната работна сила пред да се ангажираат странски сезонски работници.
Овие новини ја рефлектираат зголемената посветеност на Хрватска за уредување и подобрување на условите во секторот за сезонско вработување и заштита на работничките права, со посебен фокус на регулација и транспарентност.
