Светската економија се соочува со нов потенцијален шок, а клучните финансиски актери веќе се подготвуваат за сценарио со послаб раст и повисока инфлација. Следната недела, министрите за финансии и гувернерите на централните банки ќе се соберат во Вашингтон на пролетното заседание на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка, каде главна тема ќе бидат економските последици од конфликтот на Блискиот Исток.
Според анализите, актуелната геополитичка криза претставува трет голем удар врз глобалната економија во последните неколку години – по пандемијата на КОВИД-19 во 2020 година и руската инвазија врз Украина во 2022 година. Овој континуитет на шокови ја прави економската стабилизација сè потешка, особено за ранливите пазари.
Ревизија на прогнозите: помал раст, поголем ризик
Светската банка веќе ја намали својата прогноза за глобалниот економски раст за 2026 година од 4% на 3,65%, со предупредување дека доколку конфликтот се пролонгира, растот може да падне и на 2,6%. Оваа корекција сигнализира дека економското закрепнување е значително побавно од очекуваното.
Паралелно, се очекува и засилен инфлаторен притисок. Новите проекции укажуваат на инфлација од 4,9% во 2026 година, во споредба со претходните 3%, додека во негативно сценарио таа може да достигне и 6,7%.
Удар врз земјите во развој
Најсилно погодени ќе бидат земјите во развој и економиите во подем, кои веќе се соочуваат со структурни слабости. Растот на цените на енергенсите, како и нарушувањата во синџирите на снабдување, дополнително ќе го оптоварат нивниот економски капацитет.
Претставници на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка предупредуваат дека ваквите услови можат да доведат до зголемена должничка криза, пад на инвестициите и социјални тензии.
Геополитиката како економски ризик
Конфликтите на Блискиот Исток повторно ја потврдуваат тесната врска меѓу геополитиката и економијата. Нарушувањето на енергетските пазари и транспортните рути има директно влијание врз глобалната инфлација и економската стабилност.
Оваа ситуација ги принудува креаторите на политики да балансираат меѓу контрола на инфлацијата и одржување на економскиот раст, задача која станува сè посложена во услови на постојани глобални кризи.
Светската економија влегува во нова фаза на неизвесност, каде што ефектите од геополитичките конфликти се преклопуваат со веќе постоечките структурни слабости. Пролетното заседание во Вашингтон ќе биде клучно за дефинирање на стратегиите за справување со претстојните ризици, но јасно е дека глобалниот економски систем останува ранлив на надворешни шокови
