Меѓу празниците од овој период од годината посебно важно место има празникот на светите маченици Вартоломеј и Варнава, во народот познат под името Вртолум, што се празнува на 24 јуни според новиот, односно на 11 јуни според стариот календар.
Во некои наши краишта овој ден се смета за тежок празник поради што не се работи никаква работа. Овој ден народот го поврзува со вртењето на Сонцето. Имено, се верува дека на овој ден Сонцето се врти кон зима. Многумина дури верувале дека тоа е видливо, поради што гледале во Сонцето за да виделе кога тоа ќе застанело и ќе се завртело.
Денеска на 24-ти јуни, православните вреници го слават празникот на Светите апостоли Вартоломеј и Варнава.
Светиот апостол Вартоломеј е еден од дванаесетте големи апостоли. Се чини дека Вартоломеј и Натанаил се една иста личност. Имено, Натанаил се споменува како една од дванаесетте во Јовановото евангелие, додека во другите евангелија се спомнува Вартоломеј. Заедно со апостолот Филип и неговата сестра, Дева Марија – и извесно време со Свети Јован Богослов – го проповедаше Евангелието најпрво во Азија, потоа во Индија и, конечно, во Ерменија, каде што го заврши мачеништвото.
Светиот апостол Варнава е еден од Седумдесеттите. Роден е во Кипар од богати родители од племето Леви и учел со Саул во Гамалиел. Неговото име прво било Јосиф, но апостолите го нарекоа Варнава, Син на утехата, затоа што можеше да ги утеши човечките души извонредно.
На овој голем празник, се забранува секаква работа на поле. Се претпоставува дека доколку работите на овој ден, ви се заканува поплава, град или олуја. Луѓето велат дека децата не треба да се качуваат на дрвја, за да не им се скрши вратот, и забрането е капење во реките. Свети Вартоломеј е светец кој ги чува земјоделските култури и строго се грижи дека никој не ора. Се верува дека Вартоломеј не им простува на неверниците кои работат денес, поради што ризикуваат да ги загубат сите нивни култури.
