Соединетите Американски Држави привремено ги ублажија санкциите за извоз на руска нафта во обид да ги стабилизираат глобалните енергетски пазари, откако војната на Блискиот Исток предизвика остар раст на цените на суровата нафта и сериозни нарушувања во испораките.
Одлуката, објавена од американското Министерство за финансии, им овозможува на земјите да купуваат руска сурова нафта која веќе е натоварена на танкери и моментално се наоѓа на море. Ова ослободување од санкции се очекува да трае околу 30 дена и има за цел да го намали притисокот врз пазарите, бидејќи цената на нафтата повторно се искачи над 100 долари за барел.
Промената на политиката доаѓа во момент кога конфликтот меѓу САД, Израел и Иран ги наруши енергетските текови во Персискиот Залив. Особено погоден е транспортот низ Ормускиот теснец – клучна поморска рута низ која вообичаено поминува околу 20 проценти од светското снабдување со нафта.
Нападите врз бродови и безбедносните ризици во регионот сериозно го нарушија транспортот, што доведе до намалена понуда на нафта на светските пазари и дополнителен притисок врз цените.
За да се ублажи недостигот, Вашингтон одобри продажба на околу 124 милиони барели руска нафта што веќе се наоѓа на танкери. Ова количество би можело да обезбеди приближно пет до шест дена глобално снабдување.
Сепак, одлуката отвори и политичка дебата. Дел од аналитичарите предупредуваат дека ваквиот чекор може индиректно да ѝ донесе дополнителни приходи на Русија, која е под силни западни санкции по инвазијата на Украина во 2022 година.
Порастот на глобалните цени на нафтата веќе ги зголемува приходите од рускиот енергетски извоз, а некои експерти предупредуваат дека Кремљ би можел да заработи милијарди долари доколку трендот продолжи.
Од друга страна, поддржувачите на мерката сметаат дека стабилизирањето на енергетските пазари е неопходно за да се спречи поголем економски шок во време кога конфликтот на Блискиот Исток предизвикува нова нестабилност.
Меѓународната агенција за енергија веќе координираше и масовно ослободување на околу 400 милиони барели нафта од стратешките резерви на земјите членки, со цел да се ублажи глобалниот недостиг.
И покрај овие мерки, пазарите остануваат нестабилни. Повисоките цени на нафтата веќе ги зголемуваат цените на горивата во повеќе земји, а владите предупредуваат дека кризата може повторно да ја поттикне инфлацијата и да ги зголеми трошоците за живот.
Енергетските аналитичари предупредуваат дека геополитичките конфликти сè повеќе ја менуваат глобалната енергетска политика. Со нарушени испораки од Блискиот Исток и неизвесност околу транспортот низ Ормускиот теснец, владите се принудени да балансираат меѓу санкциите и потребата од стабилно снабдување со енергија.
Во вакви услови, Русија може да стане еден од најголемите економски добитници од кризата, бидејќи повисоките цени и зголемената побарувачка за алтернативни извори на нафта ја зголемуваат нејзината улога на глобалниот енергетски пазар.
