За православните христијански верници кои се водат според Јулијанскиот календар, денеска започнува Петровденскиот пост, посветен на светите апостоли Петар и Павле, и кој претходи на празникот Петровден, што се одбележува на 12 јули.
Должината на Петровденскиот пост зависи од датумот на Велигден, поради што неговото траење варира – од една седмица и еден ден, па сè до околу шест недели. Тој започнува по празникот Педесетница (Духовден), кој е подвижен празник и зависи од Велигден.
Постот е еден од четирите повеќедневни пости во Православната црква – Велигденскиот, Петровденскиот, Богородичниот и Божиќниот пост.
Неговата цел, според црковното учење, е духовно и телесно прочистување. Телесниот пост подразбира воздржување од храна од животинско потекло, додека духовниот пост подразбира воздржување од лоши мисли, зборови и дела, како и практикување покајание и љубов кон Бога и кон луѓето.
Петровденскиот пост има корени во раната историја на Црквата и е поврзан со подготовката на верниците за мисионерската служба на апостолите. Според црковното предание, тој бил воспоставен како духовно продолжување на празничниот период по Пасха, со цел засилување на духовниот подвиг.
Според црковните правила, постот е поблаг во однос на Великиот пост: во понеделник, среда и петок се практикува строг пост, во останатите денови е дозволена употреба на масло, додека за викендите е дозволена и риба. Во одредени празнични денови се применуваат ублажувања на постот, а дополнителни олеснувања се предвидуваат и за семејни празнувања, со благослов на духовник.
Постот завршува на 12 јули, на празникот на светите апостоли Петар и Павле (Петровден).
„Сетилниот пост од храна не можеме да го запазиме, како што го пазеле нашите отци и учители, но дури и да го запазевме, каква полза ќе имаме без духовниот пост, за кого Црквата ни вели: ‘да постиме со пост духовен, благопријатен на Господа’“, се наведува во црковните стихири од Триодот.
Во тие поуки се истакнува дека верниците треба да се трудат, спомнувајќи си за своите гревови, пред сè да имаат „срце скрушено и смирено“ (Пс. 50, 19), да не обрнуваат внимание на туѓите недостатоци и да не ги судат другите, туку да се фокусираат на сопствените слабости и да не дозволат страстите да преминат во дела, според учењето на преподобен Макариј Оптински.
Во дополнителна забелешка се посочува дека постот во понеделник, како и општо практикувањето пост во тој ден, потекнува од монашката традиција во древните византиски манастири. Освен средата и петокот, монасите започнале да постат и во понеделник, ден посветен на ангелите во православното богослужение.
Монашкиот начин на живот се смета за „ангелски образ“ на живеење, како стремеж кон уподобување на бесплотните сили. Поради тоа, постот во понеделник останува дел од монашката пракса и во многу црковни традиции, но не претставува задолжителна обврска за сите православни христијани.
